Aşırı Adet Kanaması (Menoraji): Nedenleri ve Belirtileri

Aşırı adet kanaması, kanamanın miktarı ve süresiyle ilgili bazı gözlemlenebilir işaretlerle tanınabilir. Kişiden kişiye normal kabul edilen kanama farklılık gösterse de, aşağıdaki bulgular kanamanın fazla olabileceğini düşündürür:

• Adet kanamasının 7 günden uzun sürmesi
• Ped ya da tamponun 1-2 saatte bir değiştirilmesi gereği
• Gece koruma değiştirmek için uyanmak zorunda kalmak
• İri (bozuk para büyüklüğünde veya daha büyük) pıhtıların görülmesi
• Günlük aktiviteleri kısıtlayacak kadar yoğun kanama
• Çift koruma (ped ve tampon birlikte) kullanma ihtiyacı

Bu işaretlerden birkaçının bir arada olması, kanamanın hekim tarafından değerlendirilmesini gerektirir.

Aşırı adet kanamasının arkasında hormonal, yapısal ya da kanla ilgili farklı nedenler bulunabilir. Nedenin belirlenmesi, hekimin öykü, muayene ve gerekli incelemelerle yaptığı bir değerlendirmeyi gerektirir.

Sık görülen nedenler arasında şunlar yer alır:

• Hormonal dengesizlikler (yumurtlamanın düzensiz olduğu dönemler)
• Rahim miyomları ve endometrial polipler
• Adenomyozis (rahim kasında doku değişikliği)
• Rahim iç zarını (endometrium) ilgilendiren durumlar
• Tiroid bezinin az veya fazla çalışması
• Kanın pıhtılaşmasını etkileyen bozukluklar
• Rahim içi araç gibi bazı yöntemler ya da bazı ilaçların kullanımı

Bazı durumlarda birden fazla neden bir arada bulunabilir. Bu nedenle yoğun kanamanın kaynağı, kişiye özel bir değerlendirme ile araştırılır.

Aşırı adet kanamasının olası nedenleri, kişinin içinde bulunduğu yaşam dönemine göre farklılık gösterebilir.

• Ergenlik döneminde kanama düzensizliği, çoğunlukla yumurtlama düzeninin henüz oturmamış olmasıyla ilişkilidir.
• Üreme çağındaki kadınlarda miyom, polip ve hormonal değişiklikler daha sık gündeme gelir.
• Menopoza geçiş (perimenopoz) döneminde hormonal dalgalanmalar kanama düzenini değiştirebilir.

Menopoz sonrasında görülen her türlü kanama ise adet kanaması olarak değerlendirilmez ve zaman kaybetmeden hekime başvurulmasını gerektirir. Bu dönemdeki kanama, mutlaka araştırılması gereken bir bulgudur.

Uzun süren yoğun adet kanaması, vücuttaki demir depolarını azaltarak kansızlığa yol açabilir. Kansızlık, kanamanın günlük yaşama etkisini artıran önemli bir sonuçtur.

Demir eksikliğine bağlı kansızlığı düşündürebilecek belirtiler şunlardır:

• Sürekli yorgunluk ve halsizlik
• Ciltte ve dudaklarda solukluk
• Çabuk gelişen nefes darlığı ve çarpıntı
• Baş dönmesi ve konsantrasyon güçlüğü
• Tırnaklarda kırılganlık ve saç dökülmesinde artış

Bu belirtilerin yoğun adet kanamasıyla birlikte görülmesi, hekime başvurmak için önemli bir nedendir. Kansızlığın varlığı ve derecesi basit kan tetkikleriyle değerlendirilir.

Adet kanaması alışılmıştan yoğun, uzun ya da günlük yaşamı kısıtlayacak düzeydeyse hekime başvurmak gerekir. Değerlendirme için başvurulacak bölüm kadın hastalıkları ve doğumdur.

Aşağıdaki durumlarda randevu almak önerilir:

• 7 günü aşan ya da giderek yoğunlaşan kanamalar
• Sık koruma değiştirme ihtiyacı ve iri pıhtılar
• Kanamayla birlikte yorgunluk, solukluk veya çarpıntı gibi kansızlık belirtileri
• Adet dışı dönemlerde ya da cinsel ilişki sonrası kanama
• Menopoz sonrası ortaya çıkan herhangi bir kanama

Hekim; öykü, muayene ve gerektiğinde ultrason ile kan tetkikleri gibi yöntemlerle kanamanın nedenini araştırır ve uygun yönlendirmeyi yapar.

Bazı kanama tabloları acil değerlendirme gerektirir. Her saat başı pedin tamamen ıslanacağı kadar yoğun ve durmayan kanama, baş dönmesi, bayılma veya bayılacak gibi olma hâli, hızlı çarpıntı ve belirgin güçsüzlük bu bulgular arasındadır.

Bu durumlarda vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurulmalı, gerekiyorsa 112 aranmalıdır. Ayrıca gebelik olasılığı bulunan bir kişide görülen yoğun kanama, acil olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur.