Burun Kanaması Nedenleri ve Ne Zaman Tehlikeli Olur?

Burun içi mukozası nemli, ince ve zengin damar ağına sahip bir dokudur. Bu damarların yüzeye yakın olması, burnu kanamaya yatkın hale getirir.

Kuru hava, sık burun karıştırma, alerji, üst solunum yolu enfeksiyonları veya travma gibi etkenler bu ince damarların zarar görmesine ve kanamaya yol açabilir.

Kanamaların çoğu tek bir noktadan, sınırlı miktarda ve kısa sürelidir. Ancak kanamanın yeri, miktarı ve tekrarlama sıklığı, altta yatan nedene göre değişebilir.

Burun kanamaları kaynaklandıkları bölgeye göre ikiye ayrılır.

• Ön kanama: Burnun ön kısmındaki damarlardan kaynaklanır. En sık görülen tiptir, genellikle tek taraflıdır ve basit önlemlerle kontrol altına alınabilir.
• Arka kanama: Burnun daha derin bölümündeki damarlardan kaynaklanır. Daha seyrek görülür, kontrolü daha güçtür ve boğaza doğru akan kan hissiyle kendini gösterebilir.

Arka kanamalar daha çok yetişkinlerde ve altta yatan bazı durumların eşlik ettiği kişilerde görülebilir. Bu tür kanamalar daha yakından değerlendirme gerektirebilir.

Burun kanamasına yol açabilen çok sayıda etken vardır. Sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Kuru ve soğuk hava, kalorifer ısısıyla kuruyan iç ortam.
• Burun karıştırma ve sert sümkürme.
• Alerjik rinit ve üst solunum yolu enfeksiyonları.
• Burun içi travmaları ve septum deviasyonu (burun kemiği eğriliği).
• Yüksek tansiyon ve kan sulandırıcı kullanımı gibi damar/pıhtılaşma ile ilgili durumlar.

Daha seyrek nedenler arasında burun içi kitleleri ve bazı kan hastalıkları yer alabilir. Tekrarlayan kanamalarda nedenin belirlenmesi için hekim değerlendirmesi önemlidir.

Ön burun kanamalarının çoğunda genel kabul gören basit yaklaşımlar kanamanın durmasına yardımcı olabilir. Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.

• Panik yapmadan öne doğru hafifçe eğilerek oturmak (başı geriye atmamak).
• Burnun yumuşak kısmını (kanatlarını) parmaklarla sıkıştırarak birkaç dakika basınç uygulamak.
• Ağızdan nefes almak ve boğaza kaçan kanı yutmak yerine tükürmek.

Başın geriye atılması kanın yutulmasına ve mide bulantısına yol açabileceğinden önerilmez. Bu önlemlere rağmen durmayan kanamalarda tıbbi yardım gerekir.

Burun kanamalarının çoğu tehlikesiz olsa da bazı durumlar acil değerlendirme gerektirir.

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır:

• Basınç uygulamaya rağmen yaklaşık 20 dakikadan uzun süren kanama.
• Çok yoğun, bol miktarda kanama ve baş dönmesi, halsizlik, bayılma hissi.
• Kafa veya yüz travması sonrası gelişen kanama.
• Boğazın arkasına doğru bol miktarda akan kan hissi.

Kan sulandırıcı kullanan kişilerde veya sık tekrarlayan kanamalarda da hekim değerlendirmesi öne alınmalıdır.

Sık tekrarlayan burun kanamalarında altta yatan nedenin araştırılması önem taşır. Hekim öncelikle ayrıntılı öykü alır; kanamaların sıklığı, tarafı, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden belirtiler değerlendirilir.

Burun içi, endoskopik inceleme ile ayrıntılı biçimde görüntülenebilir. Gerekli görüldüğünde tansiyon ölçümü, kan tetkikleri veya ek görüntüleme gündeme gelebilir.

Değerlendirmenin amacı, kanamanın kaynağını ve varsa altta yatan nedeni belirlemektir. Hangi tetkiklerin gerektiğine ve izlenecek yola kulak burun boğaz hekimi karar verir.