Düşük Tansiyon (Hipotansiyon) Belirtileri ve Nedenleri

Kan basıncı, büyük (sistolik) ve küçük (diyastolik) tansiyon olmak üzere iki değerle ifade edilir. Bu değerler kişiden kişiye ve gün içinde bir miktar değişebilir. Kan basıncının, kişide belirti oluşturacak kadar düşmesi düşük tansiyon olarak adlandırılır.

Bazı kişilerde tansiyon sürekli olarak olağandan düşük seyreder ve hiçbir şikâyete yol açmaz; bu durum çoğu zaman sorun oluşturmaz. Asıl önemli olan, tansiyon düşüklüğünün baş dönmesi, bayılma gibi belirtilerle birlikte olması ya da ani gelişmesidir. Bu ayrımı hekim değerlendirir.

Belirtiler, organlara özellikle de beyne giden kan akışının azalmasıyla ilişkilidir.

• Baş dönmesi, sersemlik hissi
• Göz kararması, özellikle ayağa kalkarken
• Halsizlik ve yorgunluk
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma
• Bulanık görme
• Konsantrasyon güçlüğü
• Bulantı, soğuk ve nemli cilt

Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişir. Ara sıra olan hafif baş dönmesi çoğu zaman geçici olsa da, sık tekrarlayan ya da bayılmayla seyreden belirtiler hekim değerlendirmesi gerektirir.

Düşük tansiyon birçok farklı duruma bağlı gelişebilir. Bazı nedenler geçici ve basitken, bazıları altta yatan bir sağlık sorununu yansıtabilir.

• Vücutta sıvı kaybı (yetersiz su alımı, ishal, kusma, aşırı terleme)
• Uzun süre ayakta durma ya da sıcak ortam
• Anemi (kansızlık)
• Kalp ritim bozuklukları ve bazı kalp sorunları
• Tiroid ve diğer hormonal bozukluklar
• Bazı ilaçların etkileri
• Ani ve ciddi enfeksiyonlar

Nedenlerin ayrımı ancak öykü, muayene ve gerekli tetkiklerle yapılabilir. Sürekli ya da tekrarlayan düşük tansiyonda altta yatan nedenin araştırılması önemlidir.

Bazı kişilerde tansiyon, oturur ya da yatar pozisyondan ayağa kalkıldığında ani biçimde düşer. Buna ortostatik hipotansiyon denir ve genellikle ayağa kalktıktan hemen sonra baş dönmesi, göz kararması şeklinde kendini gösterir.

• Yataktan ya da sandalyeden hızlı kalkma
• Uzun süre yattıktan sonra ayağa kalkma
• Sıvı kaybı ya da sıcak hava
• İleri yaş

Bu tür ani düşüşler, özellikle yaşlılarda düşme ve yaralanma riski oluşturabilir. Sık yaşanıyorsa hekime danışmak ve pozisyon değişikliklerini yavaş yapmak önerilir.

Düşük tansiyonun çoğu formu ciddi değildir; ancak bazı durumlar acil değerlendirme gerektirir.

• Bayılma ile birlikte olan tansiyon düşüklüğü
• Ani gelişen, ilerleyen halsizlik ve bilinç bulanıklığı
• Göğüs ağrısı ya da ağır nefes darlığının eşlik etmesi
• Ciltte soğukluk, solukluk ve hızlı nefes alıp verme
• Şiddetli kanama, ishal ya da kusma sonrası gelişen tansiyon düşüklüğü

Bu tabloların bazıları şok belirtisi olabilir ve gecikmeden 112 aranmalıdır. Özellikle bilinç değişikliğiyle seyreden düşük tansiyon acil bir durumdur.

Ani bir baş dönmesi hissedildiğinde, güvenli bir yere oturmak ya da uzanmak ve düşmeyi önlemek önemlidir. Belirtiler sık tekrarlıyor, günlük yaşamı etkiliyor ya da bayılma ile seyrediyorsa hekime başvurulmalıdır.

Değerlendirme için iç hastalıkları ya da kardiyoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Hekim öykünüzü alır, tansiyonunuzu farklı pozisyonlarda ölçebilir ve gerekli görürse kan tahlilleri, EKG gibi tetkiklerle nedeni araştırır. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.