MR (Emar) Nedir, Ne İçin Çekilir ve Nasıl Uygulanır?

Manyetik rezonans görüntüleme (MR), vücuttaki su ve yağ moleküllerinin güçlü bir manyetik alan içindeki davranışından yararlanarak organ ve dokuların yüksek çözünürlüklü görüntülerini oluşturan bir yöntemdir. Elde edilen kesitsel görüntüler, yumuşak dokuların ayrıntılı biçimde değerlendirilmesine olanak tanır.

MR'ın en belirgin özelliklerinden biri iyonlaştırıcı radyasyon (X ışını) içermemesidir. Bu yönüyle özellikle yumuşak dokuların; beyin, omurilik, eklemler, kaslar ve iç organların incelenmesinde sık tercih edilen bir yöntemdir. Görüntülemenin kapsamı ve türü, değerlendirilecek bölgeye göre değişir.

MR, birçok farklı bölgenin ayrıntılı değerlendirilmesinde hekim tarafından istenebilir. Örnek kullanım alanları arasında şunlar yer alabilir:

• Beyin ve omurilik ile ilgili bulguların incelenmesi
• Diz, omuz, kalça gibi eklem ve bağ dokularının değerlendirilmesi
• Bel ve boyun bölgesindeki omurga yapılarının incelenmesi
• Karın içi organların ayrıntılı görüntülenmesi
• Yumuşak dokulardaki değişikliklerin değerlendirilmesi

Bu örnekler bilgilendirme amaçlıdır. Hangi bölgenin ve hangi yöntemle görüntüleneceğine, şikayetleriniz ve muayene bulgularınız ışığında hekiminiz karar verir. Bazı incelemelerde görüntü ayrıntısını artırmak için damardan kontrast madde verilebilir.

MR cihazı genellikle tünel biçiminde büyük bir mıknatıstan oluşur. İşlem sırasında hareketsiz yatmanız istenir; çünkü en küçük hareket bile görüntü kalitesini etkileyebilir. Cihaz çalışırken belirgin bir vınlama ve tıkırtı sesi duyulur; bu ses normaldir ve çoğu merkezde kulaklık ya da kulak tıkacı verilir.

Görüntülenecek bölgeye göre işlem birkaç dakikadan yarım saati aşan sürelere kadar değişebilir. Kontrast madde gereken incelemelerde koldan ince bir damar yolu açılır. İşlem boyunca teknisyenle sesli iletişim kurabilir, gerektiğinde elinize verilen sinyal düğmesiyle haber verebilirsiniz. İşlem ağrısızdır.

MR güçlü bir manyetik alan kullandığından, işlem öncesi hazırlık büyük ölçüde güvenlikle ilgilidir. Aşağıdaki konularda hekiminizi ve görüntüleme ekibini önceden bilgilendirmeniz önemlidir:

• Kalp pili, işitme cihazı, klips, stent, protez veya vücutta bulunan diğer metalik/elektronik implantlar
• Geçmişte metal parçalarla çalışma veya gözde metal yaralanma öyküsü
• Gebelik ya da gebelik şüphesi
• Bilinen böbrek sorunları veya kontrast maddeye karşı geçmişte gelişen tepkiler
• Kapalı alan korkusu (klostrofobi)

İşleme metal içeren eşyalarla (takı, saat, toka, kart, telefon) girilmez; genellikle çıkarılması istenir. Kapalı alan korkunuz varsa bunu önceden belirtin; açık MR seçeneği veya farklı düzenlemeler değerlendirilebilir. Hangi hazırlığın gerektiği size özel olarak açıklanır.

Kontrast madde kullanılmayan standart bir MR sonrasında genellikle özel bir kısıtlama gerekmez ve olağan günlük yaşama dönülebilir. Kontrast madde verildiyse, bol su içmeniz önerilebilir ve kısa bir süre gözlem yapılabilir.

MR görüntüleri, radyoloji hekimi tarafından yorumlanarak bir rapor hâline getirilir. Bu rapor tek başına bir teşhis değildir; sizi yönlendiren hekiminiz, raporu şikayetleriniz, muayeneniz ve diğer tetkiklerinizle birlikte değerlendirir. Görüntüdeki bir bulgunun ne anlama geldiğini ve gerekiyorsa sonraki adımları hekiminizle konuşmanız en doğrusudur.