Prostat Büyümesi Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

İyi huylu prostat büyümesi, prostat bezinin kanser dışı nedenlerle boyutça artmasıdır. Büyüyen prostat, içinden geçen idrar kanalını sıkıştırarak idrarın rahat akışını güçleştirebilir.

Bu durum, mesanenin idrarı boşaltmak için daha fazla çalışmasına neden olur ve zamanla idrarla ilgili çeşitli şikâyetler ortaya çıkabilir. BPH yaşla ilişkili yaygın bir değişim olsa da, her erkekte aynı şiddette seyretmez.

Prostat büyümesine bağlı şikâyetler genellikle idrarı boşaltma ve idrarı depolama ile ilgili iki grupta toplanır. Sık görülen belirtiler şunlardır:

• İdrara başlamada gecikme ya da zorlanma
• İdrar akışının zayıf, kesik kesik olması
• Mesanenin tam boşalmadığı hissi
• Gece idrara kalkma sayısında artış (noktüri)
• Gündüz sık idrara çıkma
• Ani ve ertelenmesi güç idrar sıkışması
• İdrar sonrası damlama

Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişebilir ve zaman içinde artabilir. Bu şikâyetlerin varlığı tek başına tanı koydurmaz; benzer belirtiler başka nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Prostat büyümesinin altında yatan mekanizmalar tek bir nedene bağlanamaz; ancak yaş ve hormonal değişimlerin belirleyici olduğu kabul edilir. İlerleyen yaşla birlikte prostat dokusundaki hormonal denge değişir ve bez kademeli olarak büyür.

Genetik yatkınlık, ailede prostat büyümesi öyküsü ve bazı metabolik etkenler de bu sürece katkıda bulunabilir. Bu değişim büyük ölçüde yaşlanmanın doğal bir parçası olarak değerlendirilir.

Bazı etkenler prostat büyümesine bağlı şikâyetlerin görülme olasılığını artırabilir:

• İleri yaş
• Ailede prostat büyümesi öyküsü
• Fazla kilo ve metabolik sendrom
• Şeker hastalığı ve kalp-damar sorunları
• Hareketsiz yaşam tarzı

Bu faktörler şikâyetlerin ortaya çıkışını etkileyebilse de, prostat büyümesi ileri yaşlardaki erkeklerde oldukça yaygındır. Kişiye özel risk değerlendirmesi hekim tarafından yapılır.

İdrarla ilgili şikâyetler yalnızca iyi huylu prostat büyümesine özgü değildir. Prostat iltihabı (prostatit), idrar yolu enfeksiyonları ve bazı başka durumlar da benzer belirtiler verebilir. Ayrıca prostat kanseri erken evrede sıklıkla belirti vermez ya da prostat büyümesiyle örtüşen şikâyetlere yol açabilir.

Bu nedenle belirtilerin kaynağını ayırt etmek, hekimin yapacağı muayene ve gerekli görülen tetkiklerle mümkün olur. Belirtileri kendi başınıza yorumlamak yerine bir uzmana danışmanız daha doğru bir yaklaşımdır.

Aşağıdaki durumlarda bir hekime başvurulması önerilir:

• Hiç idrar yapamama ya da ani gelişen şiddetli idrar sıkışması (acil durum olabilir)
• İdrarda kan görülmesi
• İdrar şikâyetlerinin günlük yaşamı ve uykuyu belirgin biçimde etkilemesi
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• İdrar yaparken ağrı ya da yanma

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı yerine geçmez. Prostatla ilgili şikâyetlerin değerlendirilmesi için üroloji uzmanına başvurmanız uygun olur.