Yüksek Tansiyon Belirtileri Nelerdir, Nedenleri Neler?

Tansiyon, kalbin kanı pompalarken damarlarda oluşturduğu basıncı ifade eder ve büyük (sistolik) ile küçük (diyastolik) tansiyon olmak üzere iki değerle gösterilir. Bu değerlerin sürekli olarak yüksek seyretmesi hipertansiyon olarak adlandırılır. Tek bir ölçümde yüksek çıkan tansiyon her zaman hipertansiyon anlamına gelmez; tanı, farklı zamanlarda yapılan tekrarlı ölçümler ve hekim değerlendirmesiyle konur.

Yüksek tansiyon sıklıkla belirgin bir şikayet vermeden ilerleyebilir; bu nedenle düzenli ölçüm önemlidir. Bazı kişilerde baş ağrısı (özellikle ense bölgesinde), baş dönmesi, çarpıntı, kulak çınlaması, burun kanaması, göğüste sıkışma hissi veya nefes darlığı gibi belirtiler görülebilir. Ancak bu belirtiler yüksek tansiyona özgü değildir ve başka durumlarda da ortaya çıkabilir. Belirtilerin varlığı ya da yokluğu tek başına tansiyonun durumu hakkında kesin bilgi vermez.

Hipertansiyonun büyük bölümünde tek bir neden bulunmaz; bu tabloya birincil (esansiyel) hipertansiyon denir. Yaşın ilerlemesi, ailede yüksek tansiyon öyküsü, aşırı tuz tüketimi, fazla kilo, hareketsiz yaşam, sigara ve alkol kullanımı ile sürekli stres bilinen risk faktörleri arasındadır. Bazı durumlarda tansiyon yüksekliği böbrek hastalıkları, hormonal bozukluklar veya bazı ilaçlar gibi altta yatan bir nedene bağlı olabilir; buna ikincil hipertansiyon denir ve nedenin araştırılması gerekir.

Tansiyon, uygun koşullarda ve doğru teknikle yapılan ölçümlerle değerlendirilir. Ölçüm öncesinde bir süre dinlenmek, kafein ve sigaradan kaçınmak, kolu kalp hizasında desteklemek ve konuşmamak sonucun güvenilirliğini artırır. Hekim gerektiğinde evde takip ya da 24 saatlik tansiyon holteri gibi yöntemlerle daha ayrıntılı değerlendirme isteyebilir. Tanı ve izlem sürecini hekim yönetir.

Uzun süre kontrol edilmeyen yüksek tansiyon, kalp, damarlar, böbrekler, gözler ve beyin gibi organları etkileyebilir. Bu nedenle tansiyonun düzenli takip edilmesi ve yüksek seyrettiğinde bir hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Erken fark etmek, olası sorunların zamanında ele alınmasına katkı sağlar.

Tekrarlayan baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı ya da evde yapılan ölçümlerde sürekli yüksek değerler fark ediyorsanız bir hekime, sıklıkla kardiyoloji veya iç hastalıkları bölümüne başvurmanız uygun olur. Şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı, ani görme bozukluğu, konuşma güçlüğü veya nefes darlığı gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir; bu durumda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.